Piłki
Piłki tenisowe: jakie wybrać? Ciśnieniowe, bezciśnieniowe i piłki dla dzieci
W skrócie: Do zwykłej gry kup piłki ciśnieniowe (w puszce pod ciśnieniem): na mączkę i halę wersję „regular duty”, na twarde korty wersję „extra duty” z grubszym filcem. Do treningu z koszem lub maszyną lepsze są piłki bezciśnieniowe, które nie tracą odbicia. Dzieci do ok. 10 lat powinny grać piłkami wolniejszymi: czerwonymi, pomarańczowymi lub zielonymi, zależnie od wieku i wielkości kortu.
Ciśnieniowe czy bezciśnieniowe?
Piłka ciśnieniowa ma w środku gaz pod lekkim nadciśnieniem. Dzięki temu jest żywa i lekka w odczuciu. Po otwarciu puszki gaz powoli ucieka i piłka „siada”: odbija się coraz niżej, choć filc wygląda jeszcze dobrze. Piłka bezciśnieniowa ma grubszą gumę i odbija się dzięki samemu materiałowi. Nie traci odbicia, zużywa się tylko filc, ale w odczuciu jest cięższa i twardsza.
| Ciśnieniowe | Bezciśnieniowe | |
|---|---|---|
| Odczucie | żywe, miękkie, szybkie | twardsze, „cięższe” na rakiecie |
| Trwałość po otwarciu | od jednej do kilku sesji gry | miesiące, aż zetrze się filc |
| Najlepsze do | meczów, gry z partnerem, turniejów | koszy treningowych, maszyn, ściany |
| Dla łokcia | łagodniejsze | mocniej obciążają rękę |
Jeśli masz problemy z łokciem lub nadgarstkiem, unikaj długich treningów zużytymi albo bezciśnieniowymi piłkami. Więcej o tym w poradniku o łokciu tenisisty.
Piłki na mączkę, twarde korty i halę
Na puszkach często zobaczysz oznaczenia Regular Duty i Extra Duty. Różnią się filcem.
- Extra Duty (XD): grubszy, gęstszy filc. Wolniej się ściera na twardych, szorstkich kortach.
- Regular Duty: cieńszy filc. Mniej się puszy i zbiera mniej mączki, więc na kortach ziemnych i na hali piłka dłużej zachowuje stałą wagę.
- High Altitude: piłki o niższym ciśnieniu na korty położone wysoko nad poziomem morza. W Polsce praktycznie niepotrzebne.
Na mączce piłka z czasem nasiąka pyłem i wilgocią, robi się cięższa i wolniejsza. To normalne: na mączce zwykle wymienia się piłki szybciej, niż wskazywałby wygląd filcu.
Ile wytrzymują piłki i kiedy je wymienić
Zawodowcy dostają nowe piłki po pierwszych 7 gemach, a potem co 9 gemów. Amator nie musi tego naśladować, ale warto znać kilka prostych zasad:
- Jeśli grasz rekreacyjnie 1–2 razy w tygodniu, nowa puszka ciśnieniowych piłek wystarcza zwykle na 1–3 spotkania.
- Zrób test: upuść starą i nową piłkę z wysokości barków. Jeśli stara odbija się wyraźnie niżej, czas na wymianę.
- Piłka „łysa” (wytarty filc) leci szybciej i kręci słabiej. Piłka napuchnięta jest wolna i ciężka.
- Zamknięta puszka zachowuje ciśnienie długo, ale nie w nieskończoność: kupuj na bieżąco, nie na zapas na kilka lat.
Piłki trzymaj w temperaturze pokojowej. W gorącym bagażniku tracą ciśnienie szybciej, a w mrozie stają się twarde i odbijają się nisko.
Kolorowe piłki dla dzieci: czerwone, pomarańczowe, zielone
Dzieci uczą się szybciej wolniejszymi piłkami, na mniejszym korcie i krótszą rakietą. Międzynarodowa Federacja Tenisowa (ITF) wprowadziła trzy etapy, a w oficjalnych zawodach dla dzieci do 10 lat standardowa żółta piłka nie jest dozwolona.
| Piłka | Wolniejsza od żółtej | Kort | Orientacyjny wiek |
|---|---|---|---|
| Czerwona (etap 3) | ok. 75% | mały, ok. 11 m | ok. 5–8 lat |
| Pomarańczowa (etap 2) | ok. 50% | ok. 18 m | ok. 8–10 lat |
| Zielona (etap 1) | ok. 25% | pełnowymiarowy | ok. 9–11 lat |
Czerwone piłki bywają piankowe (dla najmłodszych, na sali) albo filcowe (na kort). Wiek to tylko wskazówka: o przejściu na kolejny etap decyduje to, czy dziecko kontroluje wymiany. Dobór rakiety do wzrostu dziecka opisujemy w poradniku o rakiecie dla dziecka.
Czym grają w Wielkich Szlemach
Każdy turniej wielkoszlemowy ma oficjalnego dostawcę piłek. Wimbledon gra piłkami Slazenger od 1902 roku, US Open i Roland Garros piłkami Wilson, a Australian Open piłkami Dunlop. Dla amatora nie ma to większego znaczenia: ważniejsze jest, żeby wybrać typ piłki do swojej nawierzchni i wymieniać je, zanim stracą odbicie.
Dlaczego piłki są żółte
Przez prawie sto lat piłki były białe albo czarne, zależnie od tła kortu. W 1972 roku ITF dopisała do przepisów piłki żółte, bo badania pokazały, że lepiej je widać w telewizji. Wimbledon, przywiązany do tradycji, grał białymi piłkami aż do 1986 roku. Dziś przepisy dopuszczają piłki białe lub żółte, ale w praktyce prawie wszystkie są w kolorze „optic yellow”.
Ile kosztują piłki
Orientacyjnie: puszka 3–4 piłek ciśnieniowych kosztuje w Polsce od kilkunastu do ok. 40 zł. Najtańsze piłki „treningowe” szybciej tracą odbicie, więc w przeliczeniu na godzinę gry nie zawsze wychodzą taniej. Przy regularnej grze opłaca się kupować karton (np. 18–24 puszki), a do treningu z koszem kupić worek piłek bezciśnieniowych.
Najczęstsze pytania
Czy można grać piłkami bezciśnieniowymi w meczu?
Można, ale są twardsze i wolniejsze w odczuciu. Do meczów i turniejów używa się piłek ciśnieniowych.
Jak długo wytrzymuje otwarta puszka piłek?
Przy regularnej grze piłki ciśnieniowe wyraźnie tracą odbicie po jednej–trzech sesjach. Nieużywane, w otwartej puszce, tracą ciśnienie w ciągu kilku tygodni.
Jaką piłką powinno grać 7-letnie dziecko?
Zwykle czerwoną (etap 3), na małym korcie. Pomarańczową, gdy dziecko swobodnie utrzymuje wymiany na małym korcie.
Zastosuj to w praktyce: