Słownik

Abecadło tenisisty: słownik pojęć tenisowych od A do Z

Redakcja Kortownika · aktualizacja 1 listopada 2026

W skrócie: Najważniejsze pojęcia tenisowe w jednym miejscu: zasady i punktacja (gem, set, tie-break, let), uderzenia (forhend, bekhend, slajs, wolej) oraz sprzęt (RA, balans, naciąg, rozmiar uchwytu). Każde hasło wyjaśniamy w jednym–dwóch zdaniach, a przy pojęciach sprzętowych odsyłamy do poradników.

A

All Court

Rodzaj podeszwy butów tenisowych do twardych kortów i do gry na różnych nawierzchniach. Najbardziej uniwersalna i trwała. Przeczytaj poradnik →

As (ace)

Serwis, którego odbierający nawet nie dotknie rakietą, a piłka trafia w pole serwisowe. Punkt dla serwującego.

ATP

Organizacja profesjonalnych tenisistów. Prowadzi męski cykl turniejów i ranking.

B

Balans

Punkt równowagi rakiety, mierzony w milimetrach od końca rączki. Rakieta „head light” (lżejsza w główce) jest zwrotniejsza, „head heavy” daje więcej mocy. Otwórz narzędzie →

Bekhend (backhand)

Uderzenie po stronie ręki niedominującej, np. po lewej stronie u praworęcznego gracza. Może być jednoręczny albo oburęczny.

Break (przełamanie)

Wygranie gema przy serwisie przeciwnika.

Break point

Sytuacja, w której odbierającemu brakuje jednego punktu do przełamania serwisu rywala.

C

Chwyt kontynentalny

Ułożenie dłoni na rączce „jak przy trzymaniu młotka bokiem”. Podstawowy chwyt do serwisu, woleja i smecza.

Chwyt półzachodni

Chwyt forhendowy z dłonią bardziej pod rączką niż we wschodnim. Ułatwia mocną rotację i jest dziś bardzo popularny.

Chwyt wschodni

Klasyczny chwyt do forhendu: wnętrze dłoni leży mniej więcej w płaszczyźnie naciągu. Dobry na początek nauki.

Clay

Angielska nazwa mączki. Także podeszwa butów z pełną jodełką, przeznaczona na korty ziemne. Przeczytaj poradnik →

D

Debel

Gra podwójna: dwie pary po dwóch zawodników. Kort jest szerszy o boczne pasy deblowe.

Deuce (równowaga)

Stan gema 40:40. Aby wygrać gem, trzeba zdobyć dwa punkty z rzędu: najpierw przewagę, potem gem.

Dywan

Nawierzchnia z wykładziny, często w halach. Wymaga gładkiej podeszwy typu carpet lub łagodnej all court. Przeczytaj poradnik →

F

Forhend (forehand)

Uderzenie po stronie ręki dominującej, np. po prawej stronie u praworęcznego gracza. Zwykle najsilniejsze uderzenie amatora.

G

Gem (game)

Część seta. Liczy się punkty 15, 30, 40 i gem. Przy 40:40 obowiązuje równowaga.

Główka

Część rakiety z naciągiem. Jej wielkość podaje się w in² lub cm². Większa główka wybacza więcej niecentralnych uderzeń. Przeczytaj poradnik →

H

Hawk-Eye

Elektroniczny system śledzenia piłki, który rozstrzyga, czy piłka była w korcie, czy na aucie.

Hybryda

Naciąg z dwóch różnych strun, najczęściej poliester w pionie i miękka struna w poziomie. Łączy rotację z komfortem. Przeczytaj poradnik →

I

ITF

Międzynarodowa Federacja Tenisowa. Ustala oficjalne przepisy gry.

K

Kick

Serwis z mocną rotacją, po którym piłka wysoko odbija się od kortu. Często używany jako drugi serwis.

Kros

Zagranie po przekątnej kortu. Przeciwieństwo zagrania po linii.

L

Let

Powtórzenie punktu. Najczęściej przy serwisie, gdy piłka dotknie siatki i spadnie w poprawne pole serwisowe.

Linia końcowa

Tylna linia kortu. Gra „z linii końcowej” to długie wymiany z głębi kortu.

Lob

Wysokie zagranie nad przeciwnikiem stojącym przy siatce.

Ł

Łokieć tenisisty

Potoczna nazwa przeciążenia przyczepów mięśni przedramienia po zewnętrznej stronie łokcia. Sprzęt może zmniejszyć obciążenie ręki, ale nie zastąpi leczenia. Przeczytaj poradnik →

M

Mikst

Debel, w którym w każdej parze grają kobieta i mężczyzna.

Multifilament

Struna złożona z wielu cienkich włókien. Miękka, komfortowa i daje łatwą moc. Dobra dla większości amatorów. Przeczytaj poradnik →

Mączka

Nawierzchnia ziemna z kruszonej cegły. Piłka odbija się wolniej i wyżej, a gracze ślizgają się do piłki.

N

Naciąg

Struny w rakiecie oraz siła, z jaką je naciągnięto (w kg lub funtach). Niższy naciąg daje więcej mocy, wyższy więcej kontroli. Przeczytaj poradnik →

NTRP

Amerykańska skala poziomu gry amatorów, od 1,5 (początkujący) do 7,0 (zawodowiec). Pomaga dobrać partnera i grupę na obozie. Otwórz narzędzie →

O

Owijka (overgrip)

Cienka taśma nawijana na rączkę. Poprawia przyczepność, wchłania pot i lekko pogrubia uchwyt. Przeczytaj poradnik →

P

Podwójny błąd

Dwa nieudane serwisy z rzędu. Punkt dla odbierającego.

Poliester

Sztywna, trwała struna dająca kontrolę i rotację. Szybko traci naciąg i jest mniej przyjazna dla ręki. Przeczytaj poradnik →

Przewaga (advantage)

Punkt zdobyty po równowadze (40:40). Kolejny punkt tego samego gracza daje gem.

Punkt meczowy (match point)

Sytuacja, w której graczowi brakuje jednego punktu do wygrania meczu.

Półwolej

Uderzenie piłki tuż po jej odbiciu od kortu, zwykle w okolicy linii serwisowej.

R

RA (sztywność)

Miara sztywności ramy rakiety. Im niższa wartość, tym rama bardziej elastyczna i łagodniejsza dla ręki. Typowo ok. 55–72. Przeczytaj poradnik →

Return

Odbiór serwisu, czyli pierwsze uderzenie odbierającego.

Rozmiar uchwytu

Obwód rączki rakiety, oznaczany w Europie L0–L5, a w USA w calach. Dobiera się go do długości dłoni. Przeczytaj poradnik →

S

Serwis

Uderzenie rozpoczynające każdy punkt. Serwujący ma dwie próby.

Set

Część meczu. Wygrywa go gracz, który pierwszy zdobędzie 6 gemów z przewagą dwóch. Przy 6:6 zwykle gra się tie-break.

Singiel

Gra pojedyncza, jeden na jednego.

Skrót (drop shot)

Krótkie, delikatne zagranie tuż za siatkę, gdy rywal stoi daleko.

Slajs (slice)

Uderzenie z rotacją wsteczną. Piłka leci nisko i po odbiciu zwalnia.

Smecz

Uderzenie z góry, jak przy serwisie, najczęściej odpowiedź na lob.

Sparing

Gra treningowa bez trenera, zwykle na punkty. Stała część obozów tenisowych. Otwórz narzędzie →

Sweet spot (słodki punkt)

Obszar naciągu, przy którym uderzenie jest najczystsze: najmniej drgań, najwięcej kontroli i mocy.

Swingweight

Moment bezwładności rakiety, czyli jak ciężka wydaje się w zamachu. Wyższy daje stabilność, niższy zwrotność.

T

Tie-break

Gem rozstrzygający seta przy stanie 6:6. Wygrywa gracz, który pierwszy zdobędzie 7 punktów z przewagą co najmniej dwóch.

Tłumik drgań (wibrastop)

Mały gumowy element wkładany między struny. Zmienia głównie dźwięk i odczucie drgań strun.

Topspin (nadrotacja)

Rotacja do przodu. Piłka szybciej opada za siatką i wysoko odbija się od kortu.

U

Układ strun

Liczba strun pionowych i poziomych, np. 16x19. Otwarty układ daje więcej rotacji i mocy, gęsty (18x20) więcej kontroli.

W

Wielki Szlem (Grand Slam)

Cztery najważniejsze turnieje: Australian Open, Roland Garros, Wimbledon i US Open. Otwórz narzędzie →

Wolej (volley)

Uderzenie piłki z powietrza, zanim odbije się od kortu, zwykle przy siatce.

WTA

Organizacja zawodowych tenisistek. Prowadzi kobiecy cykl turniejów i ranking.

Zastosuj to w praktyce: